Lectuur

‘Het Antjesgeloof’

Vanaf 2000 vinden af en toe publicaties hun weg. Het eerste boek dat ik schreef was ‘Het Antjesgeloof’ (2000). Een boek waar ik gedurende tien jaar in toenemende mate mee bezig ben geweest. Een onderzoek naar de ‘secte van Zwart Jannetje’ een vrouw uit Veenendaal die haar invloed in de omgeving van Polsbroek, Schoonhoven en Brandwijk liet gelden en zodoende kwam ook mijn betovergrootmoeder met haar zoons en dochter met haar in contact. Een ontspoord ‘religieus gezelschap’ dat na Jannetjes dood in 1919 uitdoofde. Zie over dit boek een recensie in het RD door onze oud-predikant ds. W. van Gorsel.

 

 

‘In de greep van de Geuzen’ en ‘De aanslag op de Prins’

Het jaar daarop rondde ik mijn eerste jeugdboek af ‘In de greep van de Geuzen’. Het verhaal speelt zich af in het Schoonhoven van 1572, het Geuzenjaar (denk aan 1 april en aan Den Briel). Deze fictie en historische feiten vermengden zich tot een leuk verhaal, dat inspiratie gaf tot het schrijven van een tweede deel ‘De aanslag op de Prins’. Het is 1573 als er in de stad Schoonhoven een aanslag wordt gepleegd op Prins Willem van Oranje, die een bezoek brengt aan Schoonhoven, om geld en soldaten te ronselen voor een aanval op Haarlem. Wie is de dader? Graag zou ik ook over 1574, 1575 en 1576 nog een boek schrijven.

In deze twee jeugdboeken speelt ook ‘onze’ eerste predikant Pieter Jansz Uijtenbogaert een rol. Over hem heb ik heel wat info verzameld en die zou ik graag nog eens publiceren in een klein boekje. Razend interessante persoon moet dat zijn geweest…

 

‘De Kluijvers in huys krygen’ – deel 1

Al heel lang ben ik bezig met alle mensen met de naam De Kluijver, De Kluiver of De Kluyver  in kaart te brengen. Al die mensen hebben slechts twee mensen als voorouders: Jacob Ariensz en Grietje Matthijsdr ter Lauw (of Terlouw). Deze twee mensen trouwden in het jaar 1700 en kregen vijf zoons die elk in de loop van hun leven de achternaam De Kluijver gingen dragen.

Een fascinerend raadsel, waar ik het ‘waarom’ niet heb kunnen vinden. Ook de herkomst van de naam is onduidelijk. Een bijzonder spreekwoord uit de oude tijd luidt ‘De Kluijvers in huys krygen’. Zou dat er iets mee te maken kunnen hebben? Was vader Jacob Ariensz misschien een soort gerechtsdeurwaarder? Leuk detail is dat gerechtsdeurwaarderskantoor De Kluijver in Alphen aan den Rijn deze spreek ook op haar website citeert! Hoe verging het deze eerste twee generaties? Een boekje dat voor alle mensen met de naam De Kluijver leuk is. En zo krijg je letterlijk een hele stapel De Kluijvers in huis! In 2005 gaf ik het boekje uit op mijn vaders verjaardag. De oplage is op, maar wie het wil lezen kan het hier downloaden.

 

‘Een man van Gunning voor Schoonhoven’

Een ander stukje plaatselijke stads- en kerkgeschiedenis werd gecombineerd in ‘Een man van Gunning’, over ds. Johannes Hermanus Gunning EBzn, die hier in Schoonhoven van 1927-1935 predikant was. Het is in kleine oplage in eigen beheer uitgebracht, is rijk geïllustreerd en telt meer dan 200 pagina’s. Er gebeurde in die tijd veel in Schoonhoven. Plaatselijk werd het stadhuis gerestaureerd en ook de Grote Kerk stond op instorten, maar kon behouden worden door een grote restauratie. Kerkelijk scheurde de hervormde gemeente in een GB-deel en een Confessionele Minderheidsgroep. De Gereformeerde Kerk verloor haar predikant na de kwestie Geelkerken. Het Oudeliedenhuis in de Koestraat werd gerenoveerd en uitgebreid. In al deze zaken leren we ds. Gunning kennen als een echte ‘man van Gunning’. Een bruggenbouwer, zoals ook zijn familieleden bekend staan. Maar ook een man die een gunnend hart voor Schoonhoven heeft. Geen partijman, maar een man van gunning!

 

 

‘Het begon na een zilveren schip’

Het begon na een zilveren schip.inddDonderdag 7 juli 2016 was het jubileum van de zilversmederij firma ‘J. Gelderblom en Zn.’ in Schoonhoven. Honderd jaar zilverwerk en familiegeschiedenis. Ik mocht het jubileumboekje (60 pagina’s in full color met glanslaminaat op het omslag) maken; zowel tekstueel als grafisch. Een enorm leuk proces van ongeveer 3 jaar, waarin ik niet alleen de laatste twee eigenaren André en zijn vader Jaap Gelderblom sprak, maar ook enkele kleinkinderen van één van de twee oprichters van de zaak, Cornelis Frederik (Kees) van der Ree. Kees richtte samen met zijn broer Evert de zaak op 3 juli 1916 op en vestigde het bedrijf in een zilverwerkplaats achter Nes 10. Zomaar opeens? Nee hij was het niet eens met een fooi die hij kreeg voor een megaklus bij zijn werkgever, de firma Hooijkaas. Hij had 300 uur werk gestoken in een enorm zilveren schip, een schaalmodel van ‘De Zeven Provinciën’ (eigenlijk twee), dat een cadeau was voor de amerikaanse marine. De ‘Texas’ en de ‘Sout Carolina’, twee marinefregatten, hadden geholpen om de ‘Rijndam’, een stoomschip van de Holland-Amerika Lijn, te helpen. De ‘Rijndam’ had in 1915 een aanvaring had met een noors schip, even buiten de haven van New York. De beide fregatten ontvingen elk een van de vijf kilo wegende zilveren schaalmodellen (1:100). En een zoektocht in 2013 leverde een prachtige serie foto’s van de nog steeds bestaande zilveren schepen op! Een van de schepen staat op de voorkant van het boek en ja… de firma ‘Gebroeders van der Ree’ begon in 1916 immers ná de bouw van dat zilveren schip?
Toen ik voor de boekpresentatie een vorm zocht om die dag iets te doen dat in het boek nog niet was gedaan, ontstond het idee om de eerste ochtend van ‘de gebroeders van der Ree’ te beschrijven. Hoe zouden de broers die ochtend van 3 juli 1916 naar de zaak zijn gelopen? Ze woonden nog thuis bij moeder, op Havenstraatsewal 84. Waarschijnlijk liepen ze dezelfde route die ze elke zondag naar de kerk in de Oranjestraat aflegden; want even voorbij de Oranjestraat, om de hoek, was de Nes al. Ze moeten dus door het Appelstraatje, langs het Stadhuis zijn gelopen. Toen ik aflopen 3 juli 2016 (!) diezelfde route liep ontdekte ik dat ze tijdens die eerste wandeltocht eigenlijk alle latere vestigingen van de zaak passeerden (behalve dan de laatste, Kievitsbloem 2; maar daar werd nu juist het eeuwfeest gevierd). Een prachtig verhaal van een prachtig bedrijf dat uiteindelijk op het jubileumfeest werd bekroond met de mededeling van de burgemeester dat de zaak het predicaat ‘Hofleverancier’ zal krijgen op D.V. 20 oktober 2016. Daar had Ruud le Sage (van ‘Tales & Targets’) voor gezorgd, met wie ik het afgelopen jaar samen heb gewerkt in het onderzoek naar de historie van de zilverzaak. Een prachtig samenspel. Hij met het predicaat als doel en ik met het jubileumboek als doel. Het enthousiasme van de families Gelderblom en Van der Ree waren een geweldige ervaring. Schitterend project om op terug te kijken.